Harmonogram - KOMPAS BEZPIECZNEJ SZKOŁY

KONTEKST

Program ABS – Anty-Bullying dla Szkół, zainicjowany przez Biuro UNICEF ds Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce, we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej i rozwijany wspólnie z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, odpowiada na potrzebę systemowego, trwałego i włączającego podejścia do przeciwdziałania bullyingowi – przemocy rówieśniczej i nękaniu – w polskich szkołach.

Po eskalacji wojny w Ukrainie w lutym 2022 roku do polskiego systemu edukacji dołączyły tysiące dzieci z doświadczeniem uchodźczym. Doświadczenia dzieci i młodzieży wskazywały między innymi na znaczenie relacji rówieśniczych, poczucia przynależności, bezpieczeństwa oraz dostępności skutecznego wsparcia w sytuacjach przemocy. Jednocześnie bullying pozostaje szerszym wyzwaniem dotyczącym całej społeczności szkolnej, niezależnie od pochodzenia czy doświadczenia migracyjnego uczniów.

Program ABS został opracowany z przekonaniem, że skuteczne przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej nie może opierać się wyłącznie na pojedynczych działaniach profilaktycznych lub interwencjach podejmowanych po wystąpieniu problemu. Wymaga wzmacniania szkoły jako organizacji: budowania wspólnego rozumienia bullyingu, jasnych zasad i odpowiedzialności, dostępnych sposobów zgłaszania problemów, spójnego reagowania dorosłych, współpracy z rodzicami oraz rzeczywistego udziału uczniów w tworzeniu bezpiecznego środowiska.

Model ABS obejmuje trzy wzajemnie powiązane obszary:

· Zgłaszanie – wspólne zasady, standardy, sposoby zgłaszania problemów oraz jasno określone zakresy odpowiedzialności.

· Reagowanie – wczesne, skuteczne i spójne działania podejmowane w sytuacjach bullyingu.

· Profilaktykę – systematyczne budowanie relacji, współpracy, uczestnictwa i bezpiecznego klimatu szkoły.

W roku szkolnym 2025/2026 program był pilotażowo rozwijany w 20 szkołach podstawowych w 11 województwach, przy wsparciu 14 placówek doskonalenia nauczycieli oraz jednej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Istotą pilotażu było nie tylko wdrażanie przygotowanego modelu, lecz także jego dalsze współtworzenie na podstawie doświadczeń szkół, ekspertów i instytucji wspierających system edukacji.

Konferencja „Kompas Bezpiecznej Szkoły” jest podsumowaniem tego etapu pracy, ale jednocześnie otwiera kolejny etap rozwoju programu. Stanowi przestrzeń do przedstawienia doświadczeń i wniosków z pilotażu, wyników ewaluacji oraz rozmowy o warunkach potrzebnych do dalszego zakorzeniania programu ABS w polskim systemie edukacji.

Szczególne znaczenie konferencji wiąże się z przejściem od etapu pilotażowego do dalszego rozwijania i upowszechniania programu w skali ogólnopolskiej oraz z jego powiązaniem z kierunkami Reformy26. Kompas Jutra w obszarze bezpieczeństwa, dobrostanu i zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Konferencja tworzy tym samym przestrzeń wspólnej refleksji nad tym, jak budować szkołę zdolną do trwałego przeciwdziałania przemocy rówieśniczej oraz jak instytucje działające na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym mogą skutecznie wspierać szkoły w tym procesie.

CELE KONFERENCJI

Głównym celem konferencji jest wspieranie dalszego rozwoju programu ABS jako systemowego modelu przeciwdziałania bullyingowi oraz budowanie szerokiej współpracy instytucjonalnej na rzecz bezpiecznej, włączającej i sprzyjającej uczeniu się szkoły.

Konferencja służy w szczególności:

· Uroczystemu przekazaniu programu ABS do polskiego systemu edukacji;

· zwiększeniu świadomości środowiska oświatowego na temat wpływu przemocy rówieśniczej na zdrowie psychiczne, dobrostan, poczucie bezpieczeństwa oraz uczestnictwo dzieci i młodzieży w edukacji;

· podsumowaniu doświadczeń pilotażowego wdrażania programu ABS – Anty-Bullying dla Szkół oraz przedstawieniu najważniejszych wniosków płynących z jego ewaluacji;

· przedstawieniu programu ABS jako kompleksowego modelu wspierającego szkoły w profilaktyce przemocy rówieśniczej, wczesnym reagowaniu oraz budowaniu bezpiecznego i włączającego klimatu szkoły;

· pokazaniu miejsca programu ABS w działaniach podejmowanych w ramach Reformy26. Kompas Jutra , szczególnie w obszarze bezpieczeństwa, dobrostanu, relacji, współpracy i sprawczości uczniów;

· stworzeniu podstaw do dalszego wdrażania, rozwijania i upowszechniania programu ABS w polskim systemie edukacji;

· budowaniu szerokiej koalicji instytucji, ekspertów i praktyków na rzecz bezpiecznej szkoły oraz rozwijaniu współpracy na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym;

· docenieniu doświadczenia i wkładu szkół, placówek doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznej, ekspertów i ekspertek oraz wszystkich osób i instytucji współtworzących program.

Oczekiwane rezultaty:

Konferencja ma się przyczynić do wypracowania wspólnego rozumienia najważniejszych warunków skutecznego przeciwdziałania bullyingowi na poziomie całej szkoły oraz czynników sprzyjających trwałemu wdrażaniu programu ABS. Ważnym aspektem w tym zakresie będzie upowszechnienie doświadczeń i wniosków z pilotażu, wzmocnienie współpracy pomiędzy instytucjami wspierającymi szkoły, rozwijanie regionalnych sieci współpracy oraz sformułowanie rekomendacji dotyczących dalszego wdrażania programu ABS w skali ogólnopolskiej.

Konferencja będzie również przestrzenią do rozmowy o tym, w jaki sposób rozwiązania systemowe mogą wspierać szkoły w procesie zmiany, nie ograniczając ich podmiotowości I odpowiedzialności za tworzenie rozwiązań odpowiadających na potrzeby własnej społeczności.

Uczestnicy

W konferencji weźmie udział 300 osób reprezentujących różne poziomy systemu edukacji i instytucje zaangażowane we wspieranie szkół. Wśród uczestników znajdą się przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ośrodka Rozwoju Edukacji, UNICEF i ambasad, a także kuratorzy oświaty, dyrektorzy i przedstawiciele placówek doskonalenia nauczycieli oraz poradni psychologiczno-pedagogicznych, dyrektorzy szkół, a także eksperci i ekspertki programu ABS.

Tak szeroki skład uczestników ma umożliwić połączenie perspektywy polityki edukacyjnej, systemu wspomagania szkół oraz codziennej praktyki szkolnej. Konferencja będzie dzięki temu przestrzenią nie tylko prezentowania rezultatów programu, ale przede wszystkim wspólnej rozmowy o warunkach, które pozwalają przekładać założenia dotyczące bezpieczeństwa dzieci na trwałe praktyki całej szkoły.